ارکان هیأت

شاعر

شاعر هیأت

با تخلص می‌شناسیمش

وقتی از «شاعر هیأت» سخن می‌گوییم، منظور همان کسی است که در هیأت، شعر می‌گوید. او یا برای مداح، شعری اعم از رباعی، غزل، نوحه، سرود و ... می‌سراید یا همین قالب‌ها را برای کسی که فقط می‌تواند شعر را به صورت دکلمه، بدون صوت و صدا بخواند.
شاعر هیأت می‌تواند خودش آن شعر را خوانده باشد یا به مداح، شعرخوان یا حتی سخنران هیأت داده باشد که شعرش را در محیط هیأت قرائت کند.
برای اثبات شاعر هیأت بودن، نیازی به ارائه اشعار مختلف نیست؛ همین‌که مستنداتی مثل قرائت و «تخلص شعر» برای خوانده شدن یک شعرش بفرستد، کافی است.

مشاهده فیلم راهنما

شعرخوان هیأت

یک پُست جدید در هیأت

شعرخوان هیأت، آداب شعرخوانی را می‌داند و می‌تواند نظم و وزن شعر را به خوبی و دقت لازم ادا کند. او یکی از اجزای اصلی ارکان هیأت، این نهاد مردمی است که تکیه‌گاه بررسی‌های آن، خوانش شعر در هیأت است و این شخص می‌تواند شاعر شعر هم باشد.
شعرخوان هیأت، علاوه بر این‌که شعر را بی‌عیب و نقص می‌خواند باید آکسان‌گذاری‌ها، مکث‌ها و عبورهای یک شعرخوان حرفه‌ای را در شعر بداند.
بعضی هیأت‌ها به شعرخوانی جایگاه ویژه بخشیده‌اند و افرادی را به این منظور دعوت می‌کنند؛ به نحوی که امروزه شعرخوانی به یکی از اجزای مهم برنامه‌ها تبدیل شده است.

مشاهده فیلم راهنما

نوحه‌سرا

نوحه‌سرا، شاعری است با تسلط بر آهنگ

«نوحه‌سرا» می‌تواند همان شاعر هیأت هم باشد، با این تفاوت که او باید به لوازم نوحه‌سرایی تخصصی مجهز باشد که داشتن سبک و ملودی یکی از لوازم این کار است.
انواع و اقسام نوحه، اعم از سرود، زمزمه، زمینه، رجز، تک، شور، دودمه، واحد و شکل‌های دیگر نوحه‌سرایی در این رشته جا می‌گیرند و نوحه‌سرا می‌تواند خودش آن را خوانده باشد یا به نوحه‌خوان، شورخوان و یا سرودخوان بدهد تا آن را در هیأت بخواند.
نوحه‌سرای هیأت، اثر خود را روی موسیقی، آهنگ و ملودی سوار می‌کند و با سبک‌سازهایی که روی نوحه هیأت کار می‌کنند در ارتباط مستقیم است.

مشاهده فیلم راهنما

ستایشگر

مدیحه‌خوان

آن‌جا که فقط مدح می‌خوانند

هوای نو برای کسی که نوحه، دعا و مناجات می‌خواند، رشته‌های دیگری هم طراحی کرده و کسی که فقط به مدح و منقبت ائمه اطهار سلام‌الله علیها می‌پردازد، می‌تواند آثارش را در آن شرکت دهد.
مدیحه‌خوانی، توسلی است که یکی از اهل بیت(ع) را ستایش می‌کند. این کار می‌تواند با یک رباعی مناجاتی شروع شود، با قصیده و غزل پیگیری شود و با توسل، روضه یا حتی نوحه و سرود مختصر پایان یابد.

مشاهده فیلم راهنما

نوحه‌خوان

رفیق نزدیک نوحه‌سرا و سبک‌ساز

وقتی از «نوحه‌خوان» حرف می‌زنیم، منظور کسی است که نوحه از حنجره او خارج می‌شود نه از ذهنش. البته شاید نوحه‌خوان، یکی از ساخته‌های خودش را بخواند که اشکالی هم ندارد. او هم می‌تواند در رشته نوحه‌سرا شرکت کند و هم در رشته نوحه‌خوان؛ ولی عموم نوحه‌خوان‌ها، شعر نوحه را از نوحه‌سرایان گرفته‌اند و خودشان شاعر نیستند. یک وجه مشترک بین نوحه‌سرا و نوحه‌خوان هم هست که آشنایی با ملودی و موسیقی نوحه است. بنابراین نوحه‌خوان هیأت باید به سبک و ملودی نوحه یا سرود مسلط باشد و بتواند آن را مطابق آن‌چه شاعر و سبک‌ساز پیش‌بینی کرده‌اند، اجرا کند.

مشاهده فیلم راهنما

ادعیه‌خوان

تسلط به زبان دعا مهم است

کسی که «ادعیه‌خوان» است و در میان اهل هیأت به مناجات‌خوانی شهرت دارد، حتماً هم تسلطش به زبان دعا خوب است، هم فراز و فرودها را می‌شناسد و هم لحن‌پذیری هر عبارت مناجات را می‌داند
یکی از شرایط ثبت‌نام در رشته «ادعیه‌خوان» این است که مجلس دعا در هیأت باشد. دعاخوانی در زیارتگاه‌ها، حرم‌ها و مساجد قابل احترام است، اما چون هوای نو برای فضای هیأت طراحی شده، این مجلس باید در هیأت باشد.

مشاهده فیلم راهنما

ارکان هیأت

مهـرواره سـال هیــأت و تشـکلهای دیـنی جمهوری اسلامی ایران